Zeg ‘JA.’ tegen de liefde

In dit artikel gaat het over liefde. En liefde heeft alles te maken met relaties. Relaties die stoppen voordat ze een kans hebben gehad, relaties die abrupt worden afgebroken of relaties die eindigen in vechtscheidingen. Als therapeut heb je te maken met de onmacht, het verdriet en de woede van je cliënt na een breuk of scheiding. In dit artikel een aantal zienswijzen van een songwriter, twee schrijvers en een cabaretier.

Relaties en verwachtingen

Vaak heeft een breuk te maken met hooggespannen verwachtingen en de manier waarop de geliefden de verbinding aangingen. Welk antwoord gaven ze op de vragen: Hou je van me? Blijf je me trouw? Was dat:

hart‘JA?’,

‘JA!’ of

‘JA.’.

Het ‘JA?’ – van vrijblijvendheid en ‘over 5 jaar zien we wel weer’- het volmondige JA! bij hartstochtelijke liefde of ‘JA.’. Over het laatste ‘JA.’ gaat dit artikel, over eigen waarde, geduld, vrijheid en kijken met je hart.

Me, myself and I:
Teruggeworpen op mezelf, na het eindigen van een relatie, ben ik mijn eigen beste vriend.

Joan Armatrading, songwriter en zanger schrijft en zingt erover.

‘Cuz
I realized I got.
Me, myself and I
That’s all I got in the end
That’s what I found out
And it ain’t no need to cry.
I took a vow that from now on.
I’m gonna be my own best friend’

Bij jezelf teruggekomen, ben je je eigen beste vriend en werk je aan je eigen waarde en je zelfvertrouwen. En verder? Een scheiding heeft naast negatieve ook positieve kanten. In therapie onderzoek je wat er fout ging en wat er goed ging. Als mens leer je in een relatie jezelf beter kennen. Die goede dingen neem je mee in je leven en misschien bij een volgende relatie. Met opgeheven hoofd! Me, myself and I is de keuze voor jezelf, je eigen waarde. Het ‘JA.’ houdt in: ‘Ja, ik wil mezelf beter leren kennen.’

Liefde heeft zijn tijd nodig

liefdeAnselm Grün spreekt van: ‘Wie ongeduldig is, heeft niet lief’. Dat is nogal een uitspraak! Zou iemand die geen geduld heeft niet tot zoiets moois als liefde in staat zijn? Het ongeduld waar Anselm Grün van spreekt past goed in deze tijd van maakbaarheid en perfectie. Alles moet perfect zijn en alles is maakbaar! Dat begint al op jonge leeftijd: Ouders zoeken de beste scholen, kinderen krijgen de beste opvoeding. Het kind ontwikkelt zich in sport, muziek en kunst. Een beugelbekje zorgt voor een perfecte uitstraling, die op social media niet misstaat. ‘Like me’! In de relatie is het niet anders: de relatie moet perfect zijn en de verwachtingen zijn hoog. Fouten en tekortkomingen mogen niet en moeten zo snel mogelijk de kop in worden gedrukt. Net die éne tekortkoming kan het einde van een relatie betekenen. Er is geen oog meer voor andere goede eigenschappen. Maar zo werkt het niet in relaties. Als alles zo perfect en duidelijk is, lijkt het alsof er haast geen ruimte is voor verandering en persoonlijke groei. Juist in een liefdesrelatie leer je van elkaars tekortkomingen en groei je naar elkaar toe. Dat heeft tijd nodig en geduld. Geduld met jezelf en geduld met degene die je liefhebt. Een uitspraak van Grün is: ‘Alleen wie met zichzelf geduld heeft, is in staat om de ander te accepteren en lief te hebben zoals hij is.’ Het ‘JA.’ geeft aan dat je wilt oefenen in geduld.

Liefde en vrijheid in verbondenheid

Liefde laat je bloeien en is tegelijkertijd ook heel broos. Als je claims legt en voortdurend bang bent om je geliefde kwijt te raken, dan verlies je hem ook echt. Hoe meer je je vastklampt en je geliefde geen ruimte laat, des te groter is de kans op verlating. Je geliefde heeft lucht en ruimte nodig. Dit heeft ook een andere kant. Die is dat je jezelf zo aanpast dat je je eigen authenticiteit verliest. Beide partijen hebben ruimte nodig. In een relatie is het dus een zoeken naar een balans tussen vrijheid en verbondenheid. In liefde ben je verbonden en ervaar je eenheid. En tegelijkertijd gun je elkaar de vrijheid en ben je bereid om los te laten. Helaas wordt in relaties verbondenheid vaak verward met gebondenheid in de zin van knellen en vasthouden. Kahlil Gibran zei het zo: ‘Laat openingen in uw samenzijn zodat de hemelwind tussen u danst.’ Met ‘JA.’ beloven de geliefden elkaar vrijheid in verbondenheid.

Liefde en het geheim van het hart

In de parabel van de Kleine Prins van Antoine de Saint-Exupéry, staat een verhaal over de zoektocht naar geluk. De vos zegt: ‘Hier is mijn geheim: Het is heel eenvoudig: je ziet alleen maar goed met je hart. Wat essentieel is, is voor de ogen onzichtbaar.’De uitleg is: Als je alleen maar kijkt met je ogen, zie je boosheid, ontevredenheid en ergernis bij de ander. Probeer daarom te kijken met je hart. Probeer te kijken zonder alle negatieve emoties, zonder wrok en zonder haat. Door je onbevangen open te stellen voor de ander ben je in staat om al het goede en alle schoonheid in de ander aan te spreken. En kun je je door die ander laten inspireren. Zo geef jij de ander de ruimte om te bloeien en zichzelf te ontwikkelen. En dat is meteen ook goed voor jezelf. Met ‘JA.’ geef je aan dat je wilt kijken met je hart.

Leer jezelf kennen!

JA.Door een relatie leer je jezelf beter kennen. Die kennis kun je verdiepen door de wijsheid van schrijvers, dichters en filosofen. Zij houden ons een spiegel voor die ons leert te vertrouwen op onze eigen waarde, ons geduld te oefenen , ons open te stellen voor de ander en te kijken met ons hart. Daar word je een beter en gelukkiger mens van met veel verschillende facetten. En tot slot: wees vooral niet bang, je mag opnieuw beginnen! Freek de Jonge schreef er een prachtig lied over.

Wees niet bang

Wees niet bang je mag opnieuw beginnen
vastberaden doelgericht of aarzelend op de tast
houd je aan regels volg je eigen zinnen
laat die hand maar los of pak er juist een vast

wees niet bang voor al te grote dromen
ga als je het zeker weet en als je aarzelt wacht
hoe ijdel zijn de dingen die je je hebt voorgenomen
het mooiste overkomt je het minste is bedacht

wees niet bang voor wat ze van je vinden
wat weet je van een ander als je jezelf niet kent
verlies je oorsprong niet door je te snel te binden
het leven lijkt afwisselend maar zelfs de liefde went

wees niet bang je bent een van de velen
tegelijk is er maar een als jij
dat betekent dat je vaak zult moeten delen
en soms zal moeten zeggen laat me vrij

Bronnen: Anselm Grün, A. de Saint Exupery, J. Armatrading, F. de Jonge, K. Gibran

Dit artikel is geplaatst in PSC-magazine 2014 editie 5.